Wojciech Chmielarz i inni "Rewers"

Wojciech Chmielarz i inni „Rewers”, Czwarta Strona 2016, ISBN 978-83-7976-508-9, stron 540

Jak ja dawno nie czytałam zbioru opowiadań, chyba całe lata. Nowela nigdy nie była i chyba nigdy już nie będzie moją ulubioną forma literacką, zdecydowanie bardziej wolę dłuższą prozę, w której bohaterowie mają szansę w pełni zaistnieć. Z tego właśnie względu twierdzę jednocześnie, że na pewno wcale nie jest prosto dobre opowiadanie napisać. Ale patrząc na okładkę „Rewersu”, antologii wydanej przez Czwartą Stronę, na widniejące na niej nazwiska samych tuzów polskiej literatury kryminalnej, wiedziałam, że mogę zaryzykować i że to ryzyko się opłaci. I nie pomyliłam się (jak ja lubię mieć rację, jeśli chodzi o przypuszczenia co do książek i ich konfrontacje z rzeczywistością;))

Natasza Socha "Hormonia"

Natasza Socha „Hormonia”, Pascal 2016, ISBN 978-83-7642-766-9, stron 352

Kalina nigdy nie odcięła pępowiny i mimo swojego wieku, ciągle najistotniejsze jest dla niej to, co powie / pomyśli / zrobi jej matka. Kiedyś miała męża i nawet wyprowadziła się z domu rodzinnego, ale szybko do niego wróciła, razem z dorastającą córką, bo matka przestała sobie radzić. Teraz powoli dociera do Kaliny, do jakiego stopnia przez lata matka nią manipulowała, ale odczuwany przez całe życie strach nie chce jej opuścić. Boi się sama pójść do kawiarni, boi się zmienić fryzurę, boi się ubrać w coś innego, niż bezpieczne beże, choć woli czerwienie. Tylko jej lista marzeń ciągle się rozrasta, podobnie jak nadzieja, że może kiedyś uda się jakiś jej punkt zrealizować. Któregoś dnia, pod wpływem chwili, odpowiada na intrygujące ogłoszenie z gazety i poznaje Kosmę. Wyruszają w podróż, która wywróci życie Kaliny do góry nogami. 

Agnieszka Olejnik "Nieobecna"

Agnieszka Olejnik „Nieobecna”, Czwarta Strona 2016, ISBN 978-83-7976-476-1, stron 444. Premiera 17.08.2016.

Zazwyczaj bliźnięta chyba tylko w dzieciństwie cieszy to, że są nie do odróżnienia i mogą występować w roli tego drugiego / drugiej; potem chcą się już od siebie oddzielić. Ale nie Julia i Julita, one nigdy nie zrezygnowały z przebieranek i zamian. Julita, ta stateczniejsza i spokojniejsza, zajmuje się dzieckiem Julii, gdy ona spotyka się z kochankiem. Robią tak zawsze, gdy Piotr, mąż Julii, wyjeżdża do pracy. Któregoś dnia Julita zostaje z Kacprem w domu Julii, gdy ta udaje się na kolejną schadzkę. Ale Julia już nie wraca, zostaje zamordowana i brutalnie okaleczona, podobnie jak towarzyszący jej mężczyzna. Wszyscy są przekonani, że zginęła Julita, więc Julita, pod wpływem chwili i szoku, staje się Julią...

Małgorzata i Michał Kuźmińscy "Pionek"

Małgorzata i Michał Kuźmińscy „Pionek”, Wyd. Dolnośląskie 2016, ISBN 978-83-271-5525-2, stron 440

Sebastianowi Strzygoniowi, po wydarzeniach, które miały miejsce na Podhalu, nie pozostaje nic innego, jak tylko zostać dziennikarzem niezależnym. Gdy w parku w Gliwicach zostają znalezione zwłoki młodej kobiety, Bastian zaczyna interesować się sprawą Wampira z Szombierek. Mężczyzna został skazany na karę śmierci, zamienioną później na dwadzieścia pięć lat więzienia, za morderstwa czterech kobiet. Norman Pionek reaguje na propozycję rozmowy, ale życzy sobie, by przeprowadziła ją kobieta. Strzygoń prosi o pomoc Anię Serafin, doktor antropologii, która akurat została oddelegowana na Śląsk, by prowadzić wykłady z socjologii. Pionek za pierwszym razem niewiele mówi, ale rodzą się inne pytania. W życiu prywatnym Anki i Sebastiana również coś się zmienia...  

Agnieszka Wojdowicz "Niepokorne. Judyta"

Agnieszka Wojdowicz „Niepokorne. Judyta”, Nasza Księgarnia 2016, ISBN 978-83-10-12857-7, stron 432

Jest rok 1905. Gdzieś na rubieżach toczy się wojna rosyjsko-japońska, a Polacy angażują się w walkę przeciwko zaborcy. Klara Stojnowska krąży między Krakowem a Warszawą, przewożąc cenne ładunki. Poglądy socjalistyczne przejęła częściowo od Andrzeja, swojego partnera, któremu jednak brakuje czasu na ich manifestowanie; praca lekarza pochłania go bez reszty. Związek Klary i Andrzeja ciągle nie zyskał aprobaty ojca dziewczyny; tak samo jak ona sama nie jest zbyt szczęśliwa, gdy jej brat Maurycy ponownie spotyka się z jej przyjaciółką Judytą. Panna Schraiber nadal nie wie, gdzie jest jej miejsce do życia: w Wiedniu tęskni za Krakowem, w Krakowie wraca myślami do Wiednia. Maks jest jej najlepszym przyjacielem i świetnym ojcem dla jej córki, ale nie dostarcza jej takich przeżyć jak Maurycy. Jest coraz bardziej przekonana, że spełnienie czeka ją tylko ze Stojnowskim, boi się jedynie tego, jak na zmianę sytuacji zareaguje tak bardzo przywiązana do ojca Hania. Eliza Wiebracht jest kochającą żona i matką, która marzy o otwarciu własnej drogerii farmaceutycznej. Wszystko jej się układa, poza jednym: sen z powiek spędza jej to, że ukochana babcia nadal nie zaakceptowała jej małżeństwa z Austriakiem. Czy trzy przyjaciółki odnajdą wreszcie spokój?

Liliana Fabisińska "Sanatorium pod Zegarem"

Liliana Fabisińska „Sanatorium pod Zegarem”, Filia 2016, ISBN 978-83-8075-090-6, str. 480

W jednym pokoju sanatorium „Marzenie” w Ciechocinku spotykają się dwie kobiety, które już na pierwszy rzut oka wydają się być najbardziej niedopasowaną parą w historii uzdrowiska. Nina jest młodą kobietą interesu, prowadzącą wraz z siostrami firmę rodzinną. Trafiła do Ciechocinka na rehabilitację po wypadku, którego doznała, i w wyniku którego nie pojechała w swoją wymarzoną podróż poślubną do Afryki. Za mąż też na razie nie wyszła, a przyszły niedoszły mąż na czarny kontynent pojechał sam, a w każdym razie bez niej. Natalia z kolei jest starszą panią, ale tylko metrykalnie. Już na dzień dobry wie, że będzie musiała złamać zakaz opuszczania sanatorium, bo zbliża się coś, na co czekała całe życie. Co wyniknie ze spotkania tak różnych osobowości?

Remigiusz Mróz "Trawers"

Remigiusz Mróz „Trawers”, Filia 2016, ISBN 978-83-8075-102-6, stron 576

Jeśli czytaliście moje recenzje ostatnich książek Remigiusza Mroza, to możecie się domyślać, co teraz powinnam napisać. Znów zaczynam nie po kolei, bo zakończenie trzeciego tomu i zarazem trylogii z komisarzem Wiktorem Forstem, mówiąc kolokwialnie, rozwaliło mnie. Kolejny raz Mróz zrobił wszystko, żeby go „nie lubić”. Tylko o ile wcześniej można się było irytować na pozostawianie w niepewności i zawieszeniu, ale jednocześnie w nadziei i oczekiwaniu na kolejny tom, o tyle teraz to już naprawdę koniec, finito, basta. A nie tak miało być... Ostatnie słowa pisarza: „I, jak zawsze, opowieść biegnie dalej, w mojej i Twojej wyobraźni” (str. 571), jakoś mnie nie pocieszały, bo zwyczajnie liczyłam jednak na inny epilog. Wydaje mi się zresztą, że po tym, jak skończyło się „Przewieszenie”, wielu z nas, oddanych czytelników Mroza, oczekiwało po „Trawersie” konkretnych rozwiązań. Ci, którzy czytali, pewnie wiedzą, co dokładnie mam na myśli, dla reszty muszę pozostać enigmatyczna; w każdym razie trochę mi smutno, że nie stało się tak, jak sobie życzyłam, a z drugiej doskonale rozumiem, dlaczego autor zdecydował się na takie, a nie inne rozstrzygnięcie fabularne. Powiedzmy, że to, co najbardziej oczywiste, absolutnie nie byłoby w jego stylu.  

Sławomir Koper "Życie prywatne elit władzy PRL"

Sławomir Koper „Życie prywatne elit władzy PRL”, Czerwone i Czarne 2015, ISBN 978-83-7700-172-1, stron 328

Epoka Polski Ludowej charakteryzowała się tym, że władzę sprawowali przedstawiciele jednej tylko partii. Naturalne może być nawet wrażenie, że istniała tylko PZPR, że innych ugrupowań nie było. Bo to nazwiska związane z tą największą partią potrafimy wymienić, a z innymi jest już pewnie gorzej. I choć ster władzy po drugiej wojnie światowej dzierżyli kolejni pierwsi sekretarze czy premierzy, to nie byli oni jedynymi „władcami” w kraju. Sławomir Koper w najnowszej książce z cyklu o czasach PRL-u przedstawia tych, którzy z nadania komunistycznej władzy zajmowali ważne, wysokie stanowiska, a dzięki nim nierzadko wpływali na życie całego społeczeństwa.

Sławomir Koper "Wpływowe kobiety Drugiej Rzeczypospolitej"

Sławomir Koper „Wpływowe kobiety Drugiej Rzeczypospolitej”, Bellona 2013, ISBN 878-83-11-12721-0, stron 332

Recenzja napisana bardzo dawno temu (ponad rok minął), ale zgadzam się teraz z tym, co napisałam wtedy.

 Książki Sławomira Kopra czytam zupełnie nie w takiej kolejności, w jakiej się ukazywały. Popularny polski historyk tkwi mocno w dwóch epokach: dwudziestoleciu międzywojennym i czasach Polski Ludowej. I szczerze mówiąc, nie potrafię stwierdzić, w którym wydaniu jest lepszy – bo którego okresu by nie opisywał, robi to po prostu świetnie (jeśli tylko się nie powtarza) – ale teraz, gdy wreszcie sięgnęłam po „Wpływowe kobiety Drugiej Rzeczypospolitej”, po kilku z rzędu publikacjach o PRL-u, poczułam się, jakbym wróciła do domu, jeśli wiecie, co mam na myśli. Ja tej książki nie przeczytałam, ja przez nią przepłynęłam, taka to była cudownie lekka lektura. Można by z tego wysnuć wniosek, że to jednak polskie międzywojnie kocham miłością pierwszą, bądź też tak bardzo bliska jest mi rola kobiet w historii społeczeństwa. A jeśli chodzi o czas po zakończeniu pierwszej wojny światowej, to stał się on polem do popisu dla wielu pań, u których uroda szła w parze z talentem, a ich nazwiska zapisały się w powszechnej pamięci.

Ałbena Grabowska "Stulecie Winnych"

Ałbena Grabowska „Stulecie Winnych”, Zwierciadło 2014-2015

T. 1, Ci, którzy przeżyli, ISBN 978-83-64776-03-8, stron 336

T. 2, Ci, którzy walczyli, ISBN 978-83-64776-31-1, stron 304

T. 3, Ci, którzy wierzyli, ISBN 978-83-64776-40-3, stron 328

Katarzyna Tubylewicz "Rówieśniczki"

Katarzyna Tubylewicz „Rówieśniczki”, W.A.B. 2014, ISBN 978-83-280-0911-0, stron 336

Joanna. Żona Krzysztofa, chargé d’affaires w ambasadzie w Sztokholmie, którą wszelkie obowiązki reprezentacyjne zwyczajnie nudzą. Mężowi stanowisko uderzyło do głowy, choć zawsze taki był: pełen pogardy „dla znajdujących się niżej w hierarchii” i zachwytów dla tych, „którzy mieli większe wpływy, niż on” (str. 21). Gdy żona mówiła mu, że nic od niej nie zależy, „nic poza wyborem koloru szminki i menu” (tamże), traktował to jako komplement. Dreszczu ekscytacji i smaku zakazanego owocu Joanna szuka w wycieczkach do dzielnicy emigrantów i w romansie z jednym z nich, Karimem.

Zofia ma starszego od siebie męża i jest macochą dwóch nastolatek, które robią wszystko, by uprzykrzyć jej życie, najczęściej traktując ją jak powietrze. Imię zmieniła na bardziej europejsko brzmiącą Sofię. Gdy zachodzi w ciążę, uświadamia sobie, że chyba wcale nie jest gotowa na to, by zostać matką.  

Małgorzata Mroczkowska "Zanim zrozumiem"

Małgorzata Mroczkowska „Zanim zrozumiem”, Czwarta Strona 2016, ISBN 978-83-7976-375-7, stron 392

Joanna pracuje jako księgowa, Piotr jest psychoterapeutą. Od niedawna są małżeństwem. Połączyła ich wielka miłość i na początku rzeczywiście układało się między nimi cudownie. Ale ostatnio Joanna coraz częściej wszczyna kłótnie. Zarzuca mężowi, że ma ją za gorszą od siebie i swojej rodziny, bo on pochodzi z inteligenckiego domu, ona do stolicy przyjechała z małej miejscowości. Nie lubi siostry Piotra i głośno o tym mówi; ma za złe teściowej, gdy ta podeśle im coś na obiad. Najbardziej chciałaby, żeby mąż był zawsze z nią, ona od rodziny się izoluje. Do Piotra ma coraz więcej pretensji, a to, że za długo pracuje, a to, że nie chce robić kariery i zarabiać więcej pieniędzy, by stać ich było na własny dom. Piotr wie, co mówić swoim pacjentom, ale Joanny nie jest w stanie rozumieć. Czy to, co ich połączyło, faktycznie było solidnym fundamentem i wystarczy, by ich związek przetrwał?

Zośka Papużanka "On"

Zośka Papużanka „On”, Znak Literanova 2016, ISBN 978-83-240-3609-7, stron 288

Nie tak miało wyglądać jej macierzyństwo. Miało być radosne, szczęśliwe, dostarczać jej wzruszeń, dziecko miało się rozwijać pod jej troskliwym i czułym okiem. A tymczasem wszystko poszło nie tak, jak to sobie wyobrażała. Do czwartego roku życia nie mówił, potem też nie był zbyt rozmowny i wylewny. Nie lubił chodzić do kościoła, za to lubił tramwaje; godzinami mógł „obserwować ruch gąsienic, z których wykluwają się dziesiątki malutkich ludzi” (str. 19), zatracał się w tej swojej samotności patrzenia. Nocami nie sypiał. Szkoła także go nie otworzyła, nie czuł potrzeby zadawania pytań, uczył się źle, nic go nie ciekawiło. Jeden z kolegów nazwał go Śpikiem i tak już zostało, nikt nie mówił o nim i do niego po imieniu. Z dumy i radości macierzyństwa nie zostało nic, była tylko zgryzota i wstyd. 

Monika Jaruzelska "Oddech"

Monika Jaruzelska „Oddech”, Czerwone i Czarne 2015, ISBN 978-83-7700-190-5, stron 256

„Towarzyszka Panienka” i „Rodzina” to dwie książki Moniki Jaruzelskiej, które bardzo dobrze wspominam. Monika Jaruzelska uchyliła w nich furtkę do swojego świata. Pisała w tych tomach o sobie, ale i o swojej rodzinie, a przede wszystkim o ojcu, generale Wojciechu Jaruzelskim, którego działania i postawa pewnie jeszcze długo, choć on sam zmarł w maju 2014 r., będą rozpalały emocje i wzbudzały gorączkowe dyskusje. „Oddech” jest zwieńczeniem tej trylogii rodzinnej. Pisany był już po śmierci generała, nie trudno więc się dziwić, że jest najbardziej osobisty, miejscami wręcz intymny.

Joanna Sokolińska "Trzewiczki Matki Boskiej"

Joanna Sokolińska „Trzewiczki Matki Boskiej”, PWN 2015, ISBN 978-83-7705-881-7, stron 288

Dorota jest specjalistką od Bliskiego Wschodu; tamtejsze społeczności, kultury i religia to jej pasja. Nie było jednak łatwo znaleźć pracę z tym związaną. Wreszcie się udaje, ale wtedy akurat okazuje się, że kobieta jest w ciąży. Ciąża nie choroba, ale Dorota i jej mąż Filip mają już za sobą kilka niepowodzeń, więc Sadowska raczej będzie musiała leżeć, a wtedy z wymarzonej pracy nici. Któregoś dnia Dorota na spacerze widzi, jak starszą panią potrąca samochód. Zapamiętane obrazy nie dają jej spokoju, więc zaczyna swoje własne dochodzenie, do czego ma zastrzeżenia jej mąż, twardo stąpający po ziemi doktorant filozofii, a po godzinach specjalista od... makijażu w zakładzie pogrzebowym. Ale że ciężarnej się nie odmawia, pojedzie nawet szukać psa potrąconej kobiety. Czy Sadowscy odkryją, w czym tkwi sekret niepokojących zgonów w ich dzielnicy?

Joanna Opiat-Bojarska "Gdzie jesteś, Leno?"

Joanna Opiat-Bojarska „Gdzie jesteś, Leno?”, wyd. 2., Replika 2016, ISBN 978-83-7674-504-6, stron 324

Zdany egzamin to dobry powód, żeby wyjść gdzieś z przyjaciółmi. Lena Pietrzak piątkową noc spędza z kolegami z grupy i najbliższą przyjaciółką Natalią. Zazwyczaj Lena nie rusza się nigdzie bez Szymona, swojego chłopaka, ale tym razem to miało być świętowanie bez osób towarzyszących. Po kilku godzinach dziewczyna ma jednak dosyć i wraca do domu. Tyle że do niego nie dociera. Matka Leny, umówiona z nią na wspólne zakupy, zastaje w sobotę tylko pusty pokój. Nikt nie jest w stanie powiedzieć, co mogło stać się z Leną. Sprawą jej zaginięcia zajmują się komisarz Przemysław Burza Burzyński i jego nowy partner, Michał Majewski. Z czasem wyjdzie na jaw, że rodzina Pietrzaków wcale nie jest tak idealna, za jaką chciałaby uchodzić...

Marta Guzowska "Głowa Niobe"

Marta Guzowska „Głowa Niobe”, W.A.B. 2013, wyd. 2., ISBN 978-83-280-2067-2, stron 368

Antropolog światowej sławy, profesor Mario Ybl, zostaje zaproszony do zabytkowego pałacu w Nieborowie na konferencję międzynarodowych naukowców. Rzecz ma dotyczyć kolekcji rzeźb antycznych. Warunki atmosferyczne są wyjątkowo zniechęcające, na miejscu króluje śnieżyca i Mario (imię po ojcu Włochu, nazwisko po węgierskim dziadku) szybko poczuje, że chciałby być wszędzie, tylko nie tu, gdzie trafił. Pierwszej nocy zostaje zamordowana słynna na całym świecie fotograf Geneviève – ale znajduje się tylko jej głowa, którą morderca dopasował do jednej z rzeźb. Ze względu na obfite opady śniegu, policja nie dotrze szybko na miejsce, więc Ybl wraz ze znajomą Julianą, pracownikiem Zespołu Badań Wizualnych w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym, prowadzi nieformalne śledztwo. Jest tylko jeden problem: antropolog cierpi na nyktofobię, czyli lęk przed ciemnością, a to wyjątkowo komplikuje mu życie...

Remigiusz Mróz "Przewieszenie"

Remigiusz Mróz „Przewieszenie”, Filia 2016, ISBN 978-83-8075-072-2, stron 464

Znowu to zrobił. Jedno zdanie i wszystko wzięło w łeb. W zasadzie człowiek powinien być już do tego przyzwyczajony, w końcu nie od dziś wiadomo, że Remigiusz Mróz lubi „znęcać się” nad swoimi czytelnikami i ostatnimi zdaniami swoich powieści – tych, które składają się na dany cykl – fundować takie niespodzianki, że szczęka opada. Zrobił to w „Ekspozycji” (czego wielu z nas, odbiorców, długo nie mogło mu wybaczyć), pierwszym tomie z komisarzem Wiktorem Forstem; zrobił to i teraz, w „Przewieszeniu” – to chyba tradycja taka. Kolejny raz zostawił nas w nieznośnym oczekiwaniu na następną część, by człowiek o niczym innym nie myślał, tylko zastanawiał się, jak TO jest możliwe...

Joanna Opiat-Bojarska "Gra pozorów"

Joanna Opiat-Bojarska „Gra pozorów”, Czwarta Strona 2016, ISBN 978-83-7976-353-5, stron 320

Aleksandra Wilk, matka dwójki dzieci, zawodowo psycholog, od roku boryka się ze problemami po śmierci męża. Rzecz w tym, że Gabriel nie umarł tak po prostu - został zabity, a film z jego egzekucji ochoczo pokazywały wszystkie telewizje. Aż dziw, że ośmioletni Kuba i nastoletnia Weronika wyszli z takiej tragedii bez większej traumy. Wydawać by się mogło, że nic gorszego nie może już kobiety spotkać, może poza konfrontacją z siostrą Wilka, Iloną, która chce jej odebrać dzieci. Tymczasem jednak któregoś dnia Aleksandra spóźnia się do pracy, ale od szefa dostaje informację, że nie chodzi o parę minut – nie było jej w szpitalu tydzień, a na dodatek nie dało się z nią w żaden sposób skontaktować. Wilk postanawia sama dotrzeć do prawdy o swoim porwaniu. Czy i jaki miało ono związek ze śmiercią męża? Aleksandra zrobi wszystko, by jej dzieci nie musiały oglądać kolejnych scen z egzekucji, tym razem matki...

Joanna M. Chmielewska "Pod Wędrownym Aniołem"

Joanna M. Chmielewska „Pod Wędrownym Aniołem”, MG 2016, ISBN 978-83-7779-356-5, stron 304

Joanna M. Chmielewska do tej pory kojarzyła mi się jako autorka niezwykle klimatycznych i nastrojowych powieści obyczajowych; pisze także dla młodszych czytelników. W którymś momencie dotarła do mnie informacja, że mieszka w Szklarskiej Porębie, w Domu pod Wędrownym Aniołem, otwartym dla turystów odwiedzających tę wypoczynkową miejscowość w Karkonoszach. Gdy zobaczyłam zapowiedź jej najnowszej książki, wiedziałam, że takiej lektury na pewno nie mogę sobie odmówić. Z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że lubię styl J. M. Chmielewskiej, wiem, że mogę się po niej spodziewać ciekawej historii snutej pięknym i przystępnym stylem. A po drugie, chciałam poznać drogę, którą przeszła pisarka, by znaleźć się w obecnym momencie swojego życia; chciałam jej w tym doświadczeniu towarzyszyć.